Anakart arızasının pek bilinmeyen 5 işareti
Anakart arızası başka bir donanım sorunuyla karıştırılmaya çok müsait. Beş belirtiye dikkat etmek gerekiyor. 1) Açılma tutarsız: bazen açılıyor bazen açılmıyor, soğukken farklı sıcakken farklı davranıyor — bu büyük ihtimal soğuk lehim (cold solder) sorunu. 2) Mavi ekran yalnızca belirli bir RAM slotu kullanıldığında çıkıyor — sorun RAM’de değil, o slotun veri yolunda. 3) Cihaz açılıyor ama USB ya da bazı portlar ölü — hub IC ya da güç düzenleyici hasarlı. 4) Güç tuşuna basınca hiç tepki yok, harici güç var — EC chip ya da güç yönetim entegresi gitmiş. 5) Ekranda düzensiz artefact, renk çizgileri, piksel bozulması — GPU lehimi ya da VRAM. Bu işaretlerden biri ya da birkaçı bir aradaysa diğer parçaları değiştirerek vakit kaybetmek yerine doğrudan anakart düzeyinde inceleme yapıyoruz.
BGA reballing kulağa karışık geliyor — kısaca anlatalım
BGA (Ball Grid Array), büyük entegre devrelerin — CPU, GPU, çipset — anakarta tutunma biçimi. Çipin altında kalay-gümüş alaşımdan minicik lehim topçukları var. Bu topçuklar ısı-soğuma döngüsünde zamanla çatlıyor ya da anakart fleks olduğunda kopuyor. Reballing dediğimiz şey aslında bu topçukları yenilemek: çip ısıtılarak kaldırılıyor, eski lehim artıkları sıfırlanıyor, BGA şablonuyla taze topçuklar yerleştiriliyor ve çip yüksek hassasiyetle yeniden lehimleniyor. Bu işlem için doğru sıcaklık profili, doğru flaks ve mikroskop kontrolü şart. Yanlış profil çipi kalıcı olarak bozar. DTN’de bu işlemi BGA rework istasyonu ve stereo mikroskop altında yapıyoruz, başarısız reballing durumunda ücret almıyoruz — çünkü tamiri ön onayla başlatmayı doğru bulmuyoruz.
Cihazınızda benzer bir sorun mu var? Hemen servis kaydı oluşturun.
Servis Kaydı OluşturTamir mi, yeni anakart mı, yeni cihaz mı?
Bu kararı verirken dört faktörü beraber tartıyoruz. Bir: cihazın yaşı. 7 yılı geçmiş bir laptop için anakart tamiri çoğunlukla mantıklı değil; diğer bileşenler de yakında konuşmaya başlıyor. İki: tamir maliyetinin ikinci el cihaz değerine oranı. Tamir %60’ı geçiyorsa yeni ya da ikinci el akıllıca olur. Üç: verinin değeri. SSD’deki veri kritikse ve yedek yoksa anakart tamiri başarısız olsa bile önce veri kurtarma adımı atılmalı. Dört: parça temini. Bazı modellerde uyumlu anakart bulmak ay alıyor, hatta mümkün olmuyor — bu durumda tamir tek seçenek. Bu dört faktörü cihazı teslim alır almaz değerlendiriyor ve yazılı raporda sunuyoruz. Karar her zaman size ait.
